Hangi Ölüm Vak'alarında Otopsi Uygulanır? ~ ybdeneme

Hepimizin tüylerini diken diken eden bir kavram otopsi... Ancak birçok ölümün de kaçınılmaz sonu. Bu yazıda tıbbi boyutuna girmeksizin yasal anlamda otopsiden bahsetmeye çalışacağım.

Adli tıpta otopsi, cesedin dıştan ve içten incelenmesi anlamında kullanılmakta olup, uygulamada "Tıbbi" ve "Adli" olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Tıbbi Otopsiler: Ölen kişinin vasiyeti veya yakınlarının izni ile yapılan otopsilerdir. Bu olgularda izin alınmadan otopsi yapılması, şikayet halinde hekime sorumluluk yükler. Ancak, hekimin ölümün bulaşıcı bir hastalık sonucu meydana geldiğine dair bir şüphesi olduğu takdirde Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 70. maddesine gereğince hekim otopsi yapabilir. Bu durumda otopsi yapılabilmesi için ölenin yakınlarının izninin alınması gerekmez.

Adli Otopsiler: Adli olaylarda (Kaza, intihar, cinayet gibi) veya adli olay olma ihtimali bulunan şüpheli ölüm olaylarında yapılan otopsilerdir. Adli otopsilerin yapılabilmesi için ölenin yakınlarının izni gerekmez. Çünkü, artık burada kamunun menfaatleri kişisel menfaatlerin önüne geçmiştir.

Adli otopsi, başlıca şu durumlarda yapılır:

* Tüm şüpheli ölüm olguları
* Her türlü cinayet olguları
* İntihar kuşkusu olan ölümler
* İş kazaları ve trafik kazaları dahil kazaen ölüm olguları
* Kimliği bilinmeyen ölüm olguları
* Ölüm nedeninin zehirlenme ve madde kullanımına bağlı olduğu düşünülen her olgu
* Hekim hatası sonucu meydana geldiği iddia edilen ölümler
* Kişinin ölüm öncesinde askerlik, gözaltı, tutukluluk ve hükümlülük gibi nedenlerle güvenlik ve yargı makamlarının sorumluluğunda olduğu durumlar

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun otopsiye ilişkin hükümleri şunlardır:

ÖLÜNÜN KİMLİĞİNİ BELİRLEME VE ADLÎ MUAYENE

Madde 86 - (1) Engelleyici sebepler olmadıkça ölü muayenesinden veya otopsiden önce ölünün kimliği her suretle ve özellikle kendisini tanıyanlara gösterilerek belirlenir ve elde edilmiş bir şüpheli veya sanık varsa, teşhis edilmek üzere ölü ona da gösterilebilir.

(2) Ölünün adlî muayenesinde tıbbî belirtiler, ölüm zamanı ve ölüm nedenini belirlemek için tüm bulgular saptanır.

(3) Bu muayene, Cumhuriyet savcısının huzurunda ve bir hekim görevlendirilerek yapılır.

OTOPSİ

Madde 87 - (1) Otopsi, Cumhuriyet savcısının huzurunda biri adlî tıp, diğeri patoloji uzmanı veya diğer dallardan birisinin mensubu veya biri pratisyen iki hekim tarafından yapılır. Müdafi veya vekil tarafından getirilen hekim de otopside hazır bulunabilir. Zorunluluk bulunduğunda otopsi işlemi bir hekim tarafından da yapılabilir; bu durum otopsi raporunda açıkça belirtilir.

(2) Otopsi, cesedin durumu olanak verdiği takdirde, mutlaka baş, göğüs ve karnın açılmasını gerektirir.

(3) Ölümünden hemen önceki hastalığında öleni tedavi etmiş olan tabibe, otopsi yapma görevi verilemez. Ancak, bu tabibin otopsi sırasında hazır bulunması ve hastalığın seyri hakkında bilgi vermesi istenebilir.

(4) Gömülmüş bulunan bir ceset, incelenmesi veya otopsi yapılması için mezardan çıkarılabilir. Bu husustaki karar, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilir. Mezardan çıkarma kararı, araştırmanın amacını tehlikeye düşürmeyecekse ve ulaşılması da zor değilse ölünün bir yakınına derhâl bildirilir.

(5) Yukarıdaki fıkralarda sözü edilen işlemler yapılırken, cesedin görüntüleri kayda alınır.

YENİ DOĞANIN CESEDİNİN ADLÎ MUAYENESİ VEYA OTOPSİ

Madde 88 - (1) Yeni doğanın cesedi üzerinde adlî muayene veya otopside, doğum sırasında veya doğumdan sonra yaşam bulgularının varlığı ve olağan süresinde doğup doğmadığı ve biyolojik olarak yaşamını rahim dışında sürdürebilecek kadar olgunlaşmış olup olmadığı veya yaşama yeteneği bulunup bulunmadığı saptanır.

ZEHİRLENME ŞÜPHESİ ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEM

Madde 89 - (1) Zehirlenme şüphesi olan hâllerde organlardan parça alınırken, görünen şekli ile organın tahribatı tanımlanır. Ölüde veya başka yerlerde bulunmuş şüpheli Maddeler, görevlendirilen uzman tarafından incelenerek tahlil edilir.

(2) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme, bu incelemenin, hekimin katılmasıyla veya onun yönetiminde yapılmasına karar verebilir.

Yazının soğukluğundan ötürü affınıza sığınıyor,

Hepimize hayırlı bir hal üzere bir ölüm diliyorum...

Masal Yıldızı