Medeni Kanun'un 531. maddesi ve devamında düzenlenen vasiyetname; ölüme bağlı, tek taraflı bir hukuki işlemdir. Bunun sonucu olarak da, lehine vasiyet yapılan vasiyet alacaklısının herhangi bir irade beyanına gerek olmaksızın vasiyetname geçerli bir şekilde tamam olur. Miras bırakanın bu yönde bir irade beyanının olması gerekli ve yeterlidir.
Medeni Kanun'un 502. maddesine göre, miras bırakanın vasiyetname yoluyla ölüme bağlı tasarrufta bulunabilmesi için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olması şarttır.
Vasiyetname yoluyla ölüme bağlı tasarrufta bulunma hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olduğundan, vasiyette bulunma hakkı başkasına devredilemez. Miras bırakan bu hakkını bizzat kullanmalıdır.
Medeni Kanun üç ayrı vasiyetname şekli öngörmüştür. Bunlar "resmi vasiyetname", "el yazılı vasiyetname" ve "sözlü vasiyetname"dir. Bu yazıda ise vasiyetname düzenlemenin en pratik ve en çok merak uyandıran şekli olduğunu düşündüğüm el yazılı vasiyetname üzerinde duracağım.
El yazılı vasiyetname, resmi memurun katılmasına gerek olmaksızın, vasiyetçinin tek başına baştan sona kendi el yazısı ile yaptığı ve imzaladığı vasiyetnamedir. Kişi son arzularının gizli kalmasını istiyorsa el yazılı vasiyet yapmalıdır. El yazılı vaziyette kişi son arzuları ile baş başadır. El yazısı ile vasiyetnamenin; miras bırakanın son arzularını gizli tutma, resmi memurun katılma gereği olmadığından onun masraflarına katlanmaktan kurtulma gibi yararları olmasına karşılık; vasiyetçinin önceden hazırladığı taslakları ile asıl vasiyetnamenin karışması, değiştirilme, tahrif edilme risklerini taşıdığından bazı zararları da vardır.
Medeni Kanun'un 538. maddesine göre geçerli bir el yazısı ile vasiyetnamenin varlığından söz edebilmek için şu şartların varlığı gerekir:
1- Vasiyetnamenin başından sonuna kadar el yazısı ile yazılmış olması gerekir.
Vasiyetnamenin el yazısı ile yazılmış olması zorunluluğuna karşılık, vasiyetnamenin üzerine yazıldığı materyal ve vasiyetname düzenlenirken kullanılan dilin önemi yoktur. Örneğin, gerekli tüm şartları taşıması halinde peçetenin üzerine yahut bir hastane odasının duvarına el yazısı ile yazılan vasiyetname ile 1. sınıf kalitede kağıda, dolma kalem ile yazılan el yazılı vasiyetnameye hukukun bağladığı sonuç aynıdır.
2- El yazısı ile vasiyetname düzenlenirken, vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve günün gösterilmesi zorunludur.
Ancak tarihin bu şekilde gösterilmesi zorunlu değildir. Yazılış şeklinden belirli bir ay,
gün ve yılın saptanabilmesi yeterlidir.
Söz gelimi "...17.07.2015" yerine, 2015 yılının Ramazan Bayramı' nın birinci günü" şeklinde de tarih atılabilir. Ancak Ramazan Bayramı birden fazla günü kapsadığında "2015 yılının Ramazan Bayramı" şeklinde tarih atılamaz.
3- Vasiyetname miras bırakan tarafından imzalanmalıdır. İmzanın vasiyetçi tarafından el yazısı ile tüm metnin sonuna atılması gerekir.
4- Miras bırakanın vasiyetname düzenleme iradesi, vasiyetname metninden açık ve ciddi olarak anlaşılmalıdır. Böylece vasiyetname taslakları ile asıl vasiyetnamenin karışmasının önüne geçilmiş olur.
4271 sayılı Medeni Kanunumuzda vasiyetnamenin düzenleme yeri vasiyetnamenin geçerlilik koşulu olmaktan çıkarılmıştır.
Medeni Kanun'un 538. maddesinin ikinci fıkrasına göre "El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hakimine veya yetkili memura bırakılabilir". Ölüm halinde el yazılı vasiyetnameyi ele geçiren kişinin menfaat durumuna göre vasiyetnamenin imha edilme riski vardır. Yasa, bu riskleri ortadan kaldırmak için sulh hakimi, yetkili memur veya notere tevdi edilme olanağı getirmiştir. Kanunun bu hükme bağlayıcı olmayıp, el yazısı ile düzenlenmiş vasiyetname belirtilen mercilere tevdi edilmemiş olsa da onun geçersizliği sonucunu doğurmayacaktır.
Yararlanılan Kaynaklar
1- http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/
2- KILIÇOĞLU / Ahmet, Miras Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara 2012.
3- ZAPATA / Tan Tahsin, Medeni Hukuk, Savaş Yayınevi, Ankara 2013.
Yorumlarda Smile Kullanmayı Sever misin?
Reklam Tarzında Yorumlar Yayınlanmayacaktır.